1. /
  2. Аймақ туралы
  3. /
  4. Негізгі ақпарат
  5. /
  6. Түркістан облысы Төлеби ауданының...


ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ ТӨЛЕБИ АУДАНЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕРІ

68

Бөлісу

Ауданның индустрияландыру картасы – бұл шетелдік және отандық компаниялар үшін болашағы бар инвестицияларды салу және ауданның барлық бизнес мүмкіндіктерін барынша пайдаланып іске қосылатын жобалар. Бұған тек ірі инвесторларды ғана емес, сондай-ақ әрбір жобаның  егжей-тегжейлі жоспарын әзірлеуге мүмкіндік беретін шағын және орта бизнестің жобалары  да енеді.

Мақсаты – ауданның тұрақты дамуын қамтамасыз ету арқылы экономиканы әртараптандыруы және оның бәсекеге қабілеттілігін арттыру.

Басымдықтары – өндіріс факторларының өнімділігін арта өсуінің маңызды шарты ретінде ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігін; инвестицияларды тартуға екпін беру, тікелей және жеке ұлттық инновациялық жүйені дамыту мен нығайту; экономиканың шоғырлану деңгейін төмендету және индустрияландыру процесінде шағын және орта бизнестің рөлін арттыру; экономикалық әлеуеттің дамуына ұтымды кеңістіктіктер қалыптастыру.

Міндеттері: Аудан экономикасының басым секторларын дамыту және оны әртараптандыру мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру;

Экономиканың басым секторларын дамытудың әлеуметтік тиімділігін арттыру және инвестициялық жобалардың іске асырылу;

Индустрияландыру үшін қолайлы жағдай жасау;

Экономикалық әлеуетті ұтымды аумақтық ұйымдастыру негізінде экономикалық өсу орталықтарының қалыптастыру;

Экономиканың басым секторларын дамытуда мемлекет пен бизнестің тиімді өзара іс-қимылын қамтамасыз етуі.

Инвестициялық жобаларды  мемлекеттік қолдау құралдары үш топқа бөлінеді:

Біріншіден, бұл мемлекеттік саясатты қолдау, инвестициялық преференциялар, сауда және тарифтік реттеу арқылы сұраныс пен тұтынуды ынталандыру жөніндегі шаралар жүйесі.

Екіншіден, қажетті инфрақұрылыммен инвестициялық жобаларды қамтамасыз ету. Мұнда газды, суды, электр қуатын және басқа қажетті инфрақұрылымды уақтылы және теңдестірілген уақытта жеткізу маңыздылығын атап өту керек.

Үшіншіден, қаржылық қолдау:

— мемлекеттік және жергілікті деңгейдегі мемлекеттік органдардың, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдардың бекітілген бюджеттік бағдарламаларының сөзсіз орындалуы;

— лизингті, жобаны және синдикатталған қаржыландыруды, МЖӘ тетіктерін пайдалану;

— жеңілдікті қаржыландыру және субсидиялау;

— Индустрияландыру картасына енгізілген жобаларға жерді тегін беру.

 

КІРІСПЕ

Ауданның төлқұжаты

Аудан атауы Аудан орталығы Халық саны, мың адам Ауданы, шаршы метр Қала саны Ауылдық округ саны Ауыл саны
  • өлеби
  • қ.
  1.  
  1.  
  1.  
  1. 2
  1.  

 

Төлеби ауданы Оңтүстік Қазақстан облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Координаттар: шығыс бойлық — 69.53 *, солтүстік ендік — 42.11 *. Климаттың түрі: күрт континентальды. Теңіз деңгейінен биіктігі: 778 м, уақыт белдеуі: UTC +6. Облыстың жалпы ауданының 2,7% -ын иеленеді. Аудан Шымкент қаласының шегарасында орналасқан.

Әкім: Парманов Бұхарбай Рысқұлұлы

Әкімшіліктің мекен-жайы: Төлеби ауданы, Леңгір қаласы, Әйтеке би көшесі, 28 үй.

Сымтетік: +7 (32547) 6-21-35

Факс: +7 (32547) 6-13-70

Аудан әкімінің ресми сайты: http://tolebi-akimat.gov.kz

 

Халқы

 

Ауданның тұрғындары 01.01.2018 ж. — 118 033 адам немесе ОҚО халқының 4,1% -ы. Халықтың тығыздығы 1 ш.м. км 42,3 адам. Негізінен еңбекке жасындағы халық ауыл шаруашылығымен айналысады.

Барлық халық саны 118 033 адам
Ерлер 58 057
Әйелдер 59 976
7 жасқа дейінгі балалар 13 888
40 жастан жоғары 75 674
40 –тан 60 жастан жоғары 17 948
Зейнеткерлік жастағы 10 523

Ауданның тұрғындары теңдестірілген және экономикасының одан әрі дамуы үшін оңтайлы деңгейде. Аудан тұрғындарының жоғары өсу әлеуеті байқалады, өйткені туудың өсуі мен басқа аудандардан қоныс аударудың арқасында, алдағы жылдары коммуналдық қызметтер, мектепке дейінгі мекемелер, мектептер, әлеуметтік нысандар мен қызмет көрсету объектілерінің құрылыстарын  кеңейту қажет.

Халықты жұмыспен қамту
  1.  
Тіркелген жұмыссыздар саны —   1524
  1.  
Жұмыссыздардың нақты саны, % —   0,21
  1.  
Жұмыспен қамту, адамдар —   1832
  1.  
Зейнеткерлер —   10523
  1.  
Жәрдемақы алатын мүгедектер саны —   4845     
  1.  
Жалдамалы қызметкерлердің орташа айлық  жалақысы, тг —   85399 

Өнеркәсіптік және экономикалық профиль

 

Леңгір аудан орталығы бір кездері тау-кен қалашығы болған. Мұнда Шымкент зауыттары мен фабрикаларының филиалдары ашылды. Бірақ тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы уақытша экономикалық құлдырау ауданның саласына қатты әсер етті және оның өнімдері бәсекеге түсе алмады. Бүгінгі таңда аудан әкімдігі шағын және орта бизнесті дамытуға, туризм индустриясы мен ауылшаруашылық өнімдерін өңдеуге бет бұруда.

Ауданда ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жақсы дамыған. Ауданның  ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер бидай, астық, жеміс-жидек және көкөніс дақылдарын өсіруге маманданған. Мал шаруашылығы өндірісінде ет, сүт және жүн өндіруден басым. Ауыл шаруашылығы алқаптары 65,3 мың гектар, ал бау-бақша — 2815 гектардан асады.

 

Ауданның экономикалық құрылымы

Ауданның облыс орталығына жақын орналасуы (шекарада орналасуы) ауданға келешекте облыс орталығының азық-түлік базасы болуға мүмкіндік береді. Мұнда ауылшаруашылық шикізатын өңдеуге арналған өнеркәсіптік өндірістерді құрумен қатар, құрылыс материалдары өндірісін дамыту үшін үлкен әлеует бар. Оның шарттары табиғи ресурстардың қолжетімділігін алдын ала анықтайды.

Ауданда құрылыс материалдары өнеркәсібін дамыту үшін жеткілікті минералды-шикізат базасы бар. Мұнда шикізат түрлерінің, соның ішінде цемент, кадтаит, кірпіш, әйнек, вермикулит, волластонит, құрылыс құмдары және құм-қиыршық тас қоспалары бар. Металл емес шикізаттың депозиттері ОҚО аумағында біркелкі орналастырылмаған.

 

Ауданның дамуының мүмкін бағыттарының бірі жергілікті ауылшаруашылық шикізат базасында былғары өндірісін құру болып табылады. Мал шаруашылығы — ауыл шаруашылығының маңызды салаларының бірі.

Сонымен қатар, өткен жылы аудан  жеміс-жидектерге белгілі болды, сондықтан алма, алмұрт, өрік және т.б. жеміс-жидектерін өсіруге мүмкіндігі бар және жеміс негіздерін жасайды. Жергілікті халықтың басым бөлігі жеміс-жидектерді өсіруде және жеміс ағаштарын күтіп-бағуда практикалық тәжірибеге ие, ал кейбіреулері арнайы білім алады.

Аудан экономикасы бейорганикалық шикізаттың минералды-шикізат базасы, ауылшаруашылық шикізат алу үшін қолайлы табиғи-климаттық жағдайлары, былғары өнеркәсібін дамытудың жоғары әлеуеті, құрылыс материалдарын өндіру, туризмді дамытудың жоғары әлеуеті, табиғаттың өзі алдын ала анықталған. Ауданның экономикасын одан әрі дамыту «жасыл экономиканың» принциптеріне сәйкес индустрияландыруға бағытталуы тиіс.

 

Ауданның  пайдалы қазбалары

Ауданның таулы бөктеріне жақын орналасуына байланысты,  жер асты кен пайдалы қазбаларының  әр түрлі құрамы зерттеліп, барлауда. Барлау нәтижелері бойынша жер асты қазба байлықтарына темір, құрылыс тастары, қыш топырағы, әк тасы және т.б. қорының байлығына инвесторлар тартуға болады.

Бүгінгі таңда Төлеби ауданында  16 кен орны барланған:

1. Леңгер қоңыр көмір кені

2. Леңгер жоғары балқымалы балшық кені

3. Қазығұрт әк тас кені

4. Науытсай минералды бояу кені

5. Леңгер туффит (құрылыс тас) кені

6. Қаратас құрылыс тастар кені

7. Көксәйек қыш  топырағының кені

8. Бадам плавико-барит кені

9. Тоғыс қыш топырағының кені

10. Қазығұрт  қыш топырағының кені

11. Ақсу полиметалл кені

12. Балдыбрек полиметалл кені

13. Сүсінген темір кені             

14. Галя темір кені

15. Науытсай  темір кені

16. Майдантал тау хрусталь кені.

Аймақта басымды экономика салалары, ЖӨӨ үлесі,

соңғы 3 жылдағы динамикасы

(2015 – 2017 жылдар аралығы)

Көрсеткіштер 2015 ж. 2016 ж. 2017 ж.
Өнеркәсіп
Көлем, млрд.теңге 22,1 23,1 25,2
НКИ,  алдынғы ж. %-бен 111,5 106,7 105,3
ЖӨӨ-де өнеркәсіп үлесі, %-бен 30,8 31,2 25,8
Ауыл шаруашылығы өнімдерінің (қызметтерінің) жалпы шығарылымы
Көлем, млрд.теңге 20,7 27,7 32,2
НКИ,  алдынғы ж. %-бен 104,4 106,7 100,9
ЖӨӨ-де ауыл шаруашылық үлесі, %-бен 28,8 37,4 36,4
Құрылыс
Көлем, млрд.теңге 9,6 3,4 4,3
НКИ,  алдынғы ж. %-бен 100,0 48,2 116,8
ЖӨӨ-де құрылыс үлесі, %-бен 13,4 3,8 4,8
Сауда (бөлшек)
Көлем, млрд.теңге 5,9 7,1 9,6
НКИ,  алдынғы ж. %-бен 112,9 100,1 105,5
ЖӨӨ-де сауда үлесі, %-бен 8,2 9,6 10,8

 

Өнеркәсіп

 

      Статистикалық басқарма мәліметтері бойынша, қазіргі уақытта ауданда  32 өндірістік кәсіпорын жұмыс істейді, оның ішінде 6 орта, 20 шағын және   6 қосалқы шаруашылық. Оның ішінде азық-түлік өнеркәсібіндегі 6 кәсіпорын («FoodMaster-Шымкент компаниясы» ЖШС, «Ақмаржан LTD» ЖШС, «Ақкұм Астық» ЖШС, «Балмұздақ» ЖШС, «Бағдаулет-1» ЖШС, «Шымкент құс» ЖШС, «Әсел» ӨК) және машина жасау, қосалқы бөлшектер мен жабдықтарды өңдеу өнеркәсібінде 2 кәсіпорын («ЛМЗ» ЖШС, «Гульсан» ЖШС), құрылыс материалдарын өндіру секторындағы 4 кәсіпорын («Ленгер қыш» ЖШС, «СтройЛитЮг» ЖШС, «Занғар-2003z» ЖШС, ЖБИ зауыты ), жеңіл өнеркәсіпте 2 кәсіпорын («Len-Tex» ЖШС, «УПП КОС» ЖШС), 1 компания мұнай өңдеуде («Газпромнефть-Битум Қазақстан» ЖШС) айналысады.

 

Ауданның негізгі капиталға тартылған инвестиция көлемі (мемлекеттік, жекеменшік және тартылған), соңғы 3 жылдағы динамикасы

 

Көрсеткіштер 2015 ж. 2016 ж. 2017 ж.
Негізгі капиталға бағытталған инвестициялар
1 Көлемі, млрд.теңге 12,4 8,2 12,8
2 НКИ,  алдынғы жылға %-бен 64,7 8,5 138,1
Оның ішінде:
2.1 Мемлекеттік  бюджет 4,2 2,4 6,3
2.2 Жеке қаражаттар есебінен 8,0 5,6 5,9
2.3 Банк несиелері 0,2 0 0,2
2.4 Басқа да қарыз қаражаттар 0,1 0,4 0,5

 

Негізгі капиталға бағытталған инвестициялар көлемі  2017 жылдың 12 айында 12 млрд 837,0  млн тг (2016 жылы-8579,9 млн теңге) инвестициялар тартылып, былтырғы жылдың тиісті кезеңмен саластырғанда 138,1 пайызды құрады. Оның ішінде:

  • мемлекеттік бюджет есебінен 6 259,1 млн теңге (2016  жылы-2514,8  млн теңге);
  • кәсіпорындар мен ұйымдардың және халықтың өз қаржысы есебінен  5 870,4  млн теңге  (2016  жылы -5623,1  млн теңге);
  • қарыз қаражаттар 503,5  млн теңге (2016  жылы -442,0  млн теңге).

 

Ауданда жұмыс істеп тұрған шағын несие ұйымдар

ШНҰ саны, бірлік Берілген несиелер саны Берілген несиелер соммасы, млн.теңге  
 
Наименование МКО барлығы оның ішінде барлығы оның ішінде барлығы оның ішінде  
АШҚҚҚ қатысуымен ШНҰ ЖАО қатысуымен ШНҰ Басқа ШНҰ АШҚҚҚ қатысуымен ШНҰ ЖАО қатысуымен ШНҰ Басқа ШНҰ  (стат) АШҚҚҚ қатысуымен ШНҰ ЖАО қатысуымен ШНҰ Басқа ШНҰ  (стст)  
 
 
 
 
 
 
1 «Төлеби НС»ЖШС 1 58 58 220,7 220,7  
2 ТОО » Онтустик»АИО- «Ырыс» ЖШС 1 101 101 374,7 374,7  
3  «KazMicro Finance» ЖШС 1 10745 10745 4365,7 4365,7  
4 «Арнұр кредит» ЖШС 1 692 692 423,0 423,0  
5 «Азиялық несие қоры» ЖШС 1 353 353 116,0 116,0  
6 АҚҚҚ 1 55 55 197,3 197,3  
Барлығы 6 1 5 12004 0 12004 5 697,4 0,0 5 697,4  

 

Несиелендіру саласында кіші және орта бизнесті дамыту үшін аудан бойынша жалпы қаржыландыру көздерінен («Оңтүстік» АИО-«Ырыс» ЖШС, «КазМикроФинанс» ЖШС, «Төлеби» несие серіктестігі, «Арнұр Кредит» ЖШС, «Азиялық несие қоры» ЖШС, «Ауылшаруашылығын қаржылай қолдау» қоры)       2017 жылдың басынан 12 004 жеке азаматтарға 5 млрд 697 млн теңгеге несие берілді (2016 ж. — 9 158 жеке азаматтарға 3 млрд 882 млн тг берілген).

 

Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілер

 

Ауданда шағын және орта кәсіпкерліктің негізгі көрсеткіштердің өзгеру динамикасы соңғы жылдарда кәсіпкерліктің дамуында сандық және сапалық көрсеткіштердің өсуі байқалады.

 

Шағын және орта кәсіпкерлік мониторингі

Көрсеткіштер 2015 жыл 2016 жыл 2017 жыл
1 Тіркелген ШОК субъектілерінің барлығы: 7879 7629 8044
Оның ішінде:
ШОК заңды тұлғалар 571 600 647
Дара кәсіпкерлер 3686 3405 3893
Шаруа қожалықтар 3622 3624 3504
2 Жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің саны 7427 6859 7232
Оның ішінде:
ШОК заңды тұлғалар 335 368 405
Дара кәсіпкерлер 3478 2909 3348
Шаруа қожалықтар 3614 3582 3479

Ауданда 2018 жылдың 1 қаңтардағы жағдайы бойынша кәсіпкерлік саласында ауданда статистикалық басқармасының мәліметіне сәйкес  тіркелген шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны — 8044, оның ішінде:

шағын және орта кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар — 647,

жеке кәсіпкерлер – 3893,

шаруа қожалықтары – 3504 субъектіні құрап отыр.

Ал 8044 субъектілерінен жұмыс істеп тұрған — 7232 ШОБ субъектілері, оның ішінде:

шағын және орта кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар — 405,

жеке кәсіпкерлер – 3348,

шаруа қожалықтары – 3479 субъектіні құрап отыр.

Кәсіпкерлік саласында жұмыс істейтіндер саны: 2017 жылы- 15 794, 2016 жылы-15 402, 2015 жылы -14 622 адамға жетті.

Шағын және орта бизнес субъектілердің өнім шығарылымы (тауарлар,  қызмет көрсетулер) 2017 жылы — 38 млрд 333 млн тг, 2016 жылы-36 млрд 090 млн тг, 2015 жылы-34 млрд 624 млн тг. немесе алдынғы жылға қарағанда 104,5% құрады.

 

Бөлшек және көтерме сауда тауар айналымы

 

Шағын және орта кәсіпкерлік саласындағы сауда және көрсетілген қызметтер көлемі —  маңызды сапалық көрсеткіштердің бірі. Ауданымызда сауда және көрсетілген қызметтер бойынша статистикалық  мәліметтерге сәйкес 2017 жылдың қорытындысымен:

Бөлшек сауда тауар айналымы 9 млрд 637 млн теңгені құрап,  былтырғы  жылдың  осы кезеңімен салыстырғанда 105,5 пайызға артқан.

Көтерме сауда тауар айналымы 8 млрд 517 млн теңгені құрап, былтырғы жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 106,5 пайызға артқан.

 

Ауыл шаруашылығы

 

Ауданда ауылшаруашылығы тауарлардың өндіретін агроқұрылымдарда 48 ӨК, 128 ЖШС және 3489 шаруа қожалықтары жұмыс атқаруда. Ауылшаруашылық саласында 2017 жылдың 12 айында 32 млрд 256 млн теңгеге өнім өндірілді, былтырғы жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 4 млрд 499 млн тг артты немесе өндірілген өнімінің нақты көлем индексі 100,9 пайызды құрады. Оның ішінде: мал шаруашылығында 19 млрд 423,3 млн теңгенің өнімі өндіріліп, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 105,3 пайызды құрағанымен, егін шаруашылығында ауа райының қолайсыз болуына байланысты 12 млрд 783,9 млн теңгенің өнімі өндіріліп, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда нақты көлемі индексі  95 пайызды құрады.

Егін шаруашылығы

— 2017 жылы  85 га жерге  қарқынды бау егілді.

— 2018-2025 жылдары аралығында қосымша 1920 га жерге қарқынды алма бау егу жоспарланып, 23,0 млрд теңге көлемінде жеке инвестициялар тартылады. 

— 2025 жылы 2018-2022 жылдар аралығында өнім беруге кіретін 1160 га қарқынды алма баулардың есебінен 75,4 мың тонна қосымша өнім алу жоспарланған.

Мал шаруашылығы

Малды тұқымдық түрлендіру бойынша жүргізілетін  мемлекеттік бағдарламалар:

-“Сыбаға”  – ІҚМ тұқымдық түрлендіру бағдарламасы;

-“Алтын асық” – уақ малды тұқымдық түрлендіру бағдарламасы;

-“Құлан” – жылқыны тұқымдық түрлендіру бағдарламасы.

Тұқымдық түрлендіруге етті бағыттағы ІҚМ үлесі – 10-15 % қамтылады.

Көрсеткіштер Жергілікті ІҚМ Асыл тұқымды ІҚМ
Союға жарамды жасы, ай 26-айдан жоғары 18-айдан бастап
Салмақ қосуы (күніне), гр 200-250 700-1200
Бордақылау мерзімі, ай 5-6 2,5-4
1,5 жасар бұқаның тірі салмағы, кг 250 кг дейін 300 кг жоғары

 

 

Аудан бойынша мал шаруашылығымен айналысатын ірі шаруалардың тізімі

Мекеме атауы Мекеме бағыты Мал саны Жер көлемі, га
ІҚМ Уақ мал Жылқы
1 «Қанат» ЖШС Мал шаруашылығы   8000 300 200
2 «Саят» ШҚ Мал шаруашылығы   4000 250 100
3 «Нұрдаулет» ШҚ Мал шаруашылығы   1500   1000
4 «Атамекен Нан» ЖШС Мал шаруашылығы,        Егін шарушылығы 500 2500   500
5 «Ақсай» ӨК Мал шаруашылығы,         Егін шарушылығы 300 1500   1200
6 «Талғат» ШҚ Мал шаруашылығы     800 250
7 «Бекайдар» ШҚ Мал шаруашылығы     400 200
8 «Бекшеге» ШҚ Мал шаруашылығы,         Егін шарушылығы 250 3000   400
9 ЖК «Құлагер» Мал шаруашылығы     146 100
10 «Мадина» ШҚ Мал шаруашылығы     110 100
11 «ADS Agro» ЖШС Мал шаруашылығы 400   300 250
Барлығы 1450 20500 2306 4300

Жер ресурстары

 

Ауыл шаруашылығы өндірілген өнімдерінің динамикасы

 

Өнім 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 2016 жыл 2017 жыл
Дәнді және бұршақты дақылдар,   мын.тн 16,5 9,9 12,9 10,3 12,6
Картоп,   мын.тн 24,4 21,5 21,1 18,2 19
Көкөніс,   мын.тн 28,1 28,7 29,4 34,4 34
Жүзім,  мын.тн (таза салмағы) 1,2 1,5 0,85 1,3 1,1
Мал және құс (тірі салмағында), м.тн 14.7 14,8 15,06 15,8 16,7
Сыйыр сүті, мын.тн 61.3 65,4 64,8 62,9 64,7
Тауық жұмыртқасы, млн.дана 18.07 19,2 18,8 21,2 21
Қой жүні (салмағы), м.тн 463.8 464 465 467 432,8

Ауыл шаруашылығы саласының индикаторлық көрсеткіштерінің 2016-2017 жылдар аралығындағы орындалуы

 

Р/с Көрсеткіш атауы 2016 ж. 2017 ж. % +/-
1 Ауыл шаруашылығы жалпы өнім көлемі, млн.тг 27700 32256,4 116 4556,4
2 НКИ, %-бен 106,7 100,9    
3 Егістік жердің игерілуі, га 62510 64651 103 2141
4 Жаңадан қосылатын суармалы жер, га 200 200 100 0
5 Жылыжай салу, га 3 10 333 7
6 Тамшылатып суғару, га 450 490 109 40
7 Көп жылдық екпелер, жаңадан егілген бау, га.  Оның ішінде: 169 200 118 31
Қарқынды бау жеміс, шаруашылығын дамыту, га 65 85 131 20
Қарқынды бау жүзім, шаруашылығын дамыту, га 0 27,73 100 27,73
  Қарқынды бау (бадам ағашы) жаңғақ, шаруашылығын дамыту, га 0 16,83 100 16,83
8 Мал шаруашылығы өнімдерін арттыру, ет (тірі салмақта) (мың тонна) 15,6 16,7 107 1,1
9 Мал шаруашылығы өнімдерін арттыру, сүт (мың тонна) 62,9 64,8 103 1,9
10 ІҚМ басының ұлғаюы (мың бас) 54,7 60,6 111 5,9
11 Қой. Ешкі басының ұлғаюы (мың бас) 173,8 181 104 7,2
12 Жылқы басының ұлғаюы (мың бас) 0 24,2 100 24,2
13 Түйе басының ұлғаюы (мың бас) 0 0,016 100 0,016
14 Құс басының ұлғаюы (мың бас) 170,1 158,5 93 -11,6
15 «Алтын асық» бағдарламасы бойынша алынған ұсақ мал, бас 811 687 85 -124
16 «Құлан» бағдарламасы бойынша алынған жылқы, бас 12 24 200 12
17 «Сыбаға»  бағдарламасы бойынша алынған мал, бас 554 405 73 -149
18 10-15 бастық шағын мал бордақылау алаңдарын құру, бірлік 225 250 111 25
19 5-10 бастық шағын жанұялық сүт фермаларын құру, бірлік 49 89 182 40
20 Тауық шаруашылығын дамыту, бірлік 0 14   14
21 Ауыл шаруашылығы кооперативтерін құру, бірлік 10 20 200 10
22 Ауылшаруашылық техникаларын жаңалау, бірлік 42 46 110 4

                                                                                                

Туризм

Ауданымыз Қазақстан Республикасының шырайлы жерлерінің бірі болып есептеледі. Әлемге әйгілі Ақсу-Жабағлы қорығының 99 474 гектары ауданымыздың аумағында. Табиғаты шұрайлы ауданымызда еліміздің экономикасын жақсартуға, туристік инфрақұрылымды дамытуға арналған көрікті мекендер көп. Аудан аумағында 3 қонақ үй: «Алма Тау», «Тау самалы», «Саутс-Ойл», 1 емдік-сауықтыру орыны: «Біркөлік санаториясы»,  2 балалар сауықтыру лагері: «Тау самалы», «Эдельвейс»,  1 ұлттық табиғи паркі: «Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық паркі»  және    34 демалыс аймақтары жұмыс жасайды. Ауданда 30-дан аса тарихи-археологиялық объектілер бар. Онда сақ заманының қорғандары, орта ғасырлық қалашықтардың орындары және халық арасында аты аңызға айналған тарихи маңызы бар «Жылақ ата», «Ғайып Ерен Қырық Шілтен», «Нұр ата», «Ақ мешіт» секілді көпшілік мінажат ететін әулиелі орындар бар.  Сонымен қатар,  ауданда  туризмнің бір тармағы — емдік-сауықтыру туризмі болып табылады. Бұл бағытта «Тау самалы» демалыс аймағы, «Біркөлік» санаториясы қызмет көрсетуде және Ақтас елді мекенінде ЖК Ж.Садыкованың  саумалмен емдеу орталығының жұмыс жасауда.

Жылына  ауданға келетін туристер саны 25391 адамды жобаланған.  Оның ішінде шетелдіктер саны 2080 адамды жобаланған. Ауданда туризм саласында  44 нысан жұмыс жасап, 378 адам тұрақты жұмыспен қамталған.  2017 жылы ішкі туризм келушілер саны 44803 адамды құрап, Оның ішінде шетелден келген туристер 5986 адамды құрап отыр  ОҚО Төлеби ауданының табиғи-климаттық жағдайы туристік бизнесті дамытуға өте қолайлы. Ол тау бөктерінде орналасқан. Қасқасу шыңы — Оңтүстік Қазақстан облысының ең әдемі жерлерінің бірі. Қасқасу шыңы —  Оңтүстік Қазақстан облысының Төлеби ауданында, теңіз деңгейінен 1900 метр биіктікте орналасқан. Қасқасу шаңғы шатқалы – бұл дайын шаңғымен сырғанау алаңы.  Бұл шаңғы шатқалы курорт үшін ыңғайлы сегіз қарлы беткейлерді біріктіреді. Бар ресурстарға сүйене отырып, Қасқасу бес Шымбұлақтың әлеуетін ұстанады. Мұнда бір мезгілде 25 мыңға дейін  шаңғышылар сырғанай алады. Мұның бәрі бір жерде орналасқан – демалыс үшін басқа тауды іздеудің қажеті де жоқ.

 

Төлеби ауданында туризмді 3 бағытта дамыту жұмыстары жүргізілуде:

 

1. Инфрақұрылымды дамыту а)Үлкен жобаларды дамыту («Қасқасу» тау-шаңғы курорты); б)Сервистік инфрақұрылымды дамыту: (кіреберіс жолдар, жол сілтегіштер, нысан төлқұжаты, әжетханалар, такси қызметін ұймдастыру).

2. Маркетинг — а)Ел ішінде туристік өнімді насихаттау;  Алатау, Қасқасу, Кемеқалған ауылдық округтерінде банерлер ілінді;  б)Ел сыртында туристік өнімді насихаттау; (туристік көрме, жәрмеңкелерге қатысу, жарнамалық материалдар, бейнероликтерді трансляциялау,). 3. Қызмет көрсету сапасын арттыру бойынша:  (оқыту семинар-тренингтерін ұйымдастыру, ұлттық және өңірлік парктерге тұрақты қоғамдық көлік жүргізу).

 

«Қасқасу» туристік-сауықтыру кешені

Қасқасуда көп қар бар, ол Шымбұлақтан қарағанда ұзағырақ. Сондықтан, тау шаңғы курортын құру идеясы өзекті. Жобаның мақсаты — ауданындағы Қасқасу шатқалындағы тау шаңғысы курортын құру, Оңтүстік Қазақстан облысындағы туристік инфрақұрылымды дамыту, жаппай тау шаңғысын дамыту, өңірдің инвестициялық тартымдылығы және жаңа жұмыс орындарын құру болып табылады.

1990 жылы Шымкенттің облыстық атқарушы комитетінің югославия компаниясы «Энергоинвест» өткізетін «Қасқасу туристік-рекреациялық орталықтың даму мүмкіндіктерін зерттеу» жүргізілді. Оның мақсаты туристік-сауықтыру орталығын құрудың орындылығын талдау болды. 2007 жылы «ТРК Ақмойнақ» ЖШС тапсырысы бойынша қазіргі заманғы шындықтарды ескере отырып, зерттеуді қайта қарау жүргізілді. 2010 жылы «Ақмойнақ» ЖШС-нің мамандары мемлекеттік сараптама үшін сайттың техникалық-экономикалық негіздемесін және топографиясын әзірледі. 2011 жылы Оңтүстік Қазақстан облысының Төле би ауданында Қасқасу туристік-рекреациялық кешенінің инженерлік-коммуникациялық желілерін салу үшін жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеуге республикалық бюджеттен қаражат бөлінді. Қазіргі уақытта ПОЖ әзірленуде. Инженерлік-коммуникациялық желілердің деректерін құруға қаржы бөлу мәселесі қаралу үстінде.

Жобаның аумағы Шымкенттен 65-68 км қашықтықтағы Батыс Тянь-Шань тауының Угам таулы аймағының Қазақстандық бөлігінде Ақмойнақ және Суықсай өзендерінің арасында орналасқан. Шаңғы трамплиндерін төсеу алаңы 1 880-ден 3 155 метрге дейін (Шымбұлақ — 2260-дан 3163 метрге дейін). Бұл мәңгі қардың аймағына жетіп, курорттың барлық маусымдық жұмысы жоспарланып отыр және ойын-сауықты бай таңдауы мен белсенді демалыстың жыл бойғы мүмкіндіктері мол.

Шаңғы трамплиндері үшін пайдаланылатын беткейлердің басым бөлігі орташа 16% -дан 38% -ға дейін, ал жекелеген беткейлерде көлбеу 60% — ға жетеді, бұл шаңғышыларды шеберлігі жоғары деңгейде дайындауға мүмкіндік береді.

Шаңғы трамплиндерінің негізгі бағыты – солтүстік және солтүстік-батыс. Беткейлердің бұл бағыты тұтас қардың жақсы сапасын қамтамасыз етеді. Беткі қабаты — ағаштарсыз тегіс алаң. Кейбір аудандарда, негізінен жоспарланған шаңғы жолдарының аймағынан тыс жерлерде, жартасты жерлер болып табылады.

Курорттық инфрақұрылым объектілерінің орналасуына арналған алаңдар шаңғы трассалары үшін оңтүстікке бағытталған. Бұл учаскелер Қасқасу өзенінің оң жағалауындағы 1,700-1 750 метр биіктікте орналасқан.

Ыңғайлылықты бағдарлау, учаскенің ашықтығы, өсімдіктер аймағының шекарасында жердің біраз шұңқыры, мінсіз тазалық суының жақын орналасуы және шаңғы жолдарының бастапқы нүктесінің жақын орналасуы туристік объектілердің құрылысын қолдайды.

Жобаның тұжырымдамасы дамыған инфрақұрылымды білдіреді:

— жалпы ұзындығы 23 км болатын 19 маршруттың құрылысы. Олар халықаралық жарыстарға Халықаралық шаңғы федерациясы (FIS) сертификатын беруі тиіс.

— Курортты туристерге арналған заманауи арқандармен жабдықтау, барлығы 14 бірлік. (8 орындық, 6 арқан).

Әрине, жобаның тұжырымдамасы Қасқасу шатқалындағы бірегей экологиялық жүйені сақтауға мүмкіндік беретін заманауи экологиялық технологияларды пайдалануды қамтиды. Туристердің жоспарланған бір жолғы саны 8 500 туристке жетеді. Жобаның өтелу мерзімі — 10 жыл.

Сайрам-Өгем ұлттық ұлттық паркінде «автокөлік» туризімін дамытуға ерекше көңіл бөлінеді. Саяхатқа келетін жарық үшін эко-кемпинг салу жоспарланып отыр, мұнда тіпті автобөлшектер мен сымсыз интернет болады.

Эко-кемпингте табиғаттың идеясымен, қорғаныспен және қамқорлықпен қамтамасыз етіледі, сондықтан ерекше қонақ үйдің келушілеріне жергілікті және экологиялық таза өнімдер ұсынылады. Бұдан басқа да жергілікті айран, шұбат, ірімшік, шынайы бал және ет т.б өнімдерді сатып алуға болады. Эко-кемпингте туристер көкөністерді тегін жинай алатын көкөніс бақшаларын өсіруді жоспарлап отыр.

Жергілікті тұрғындардың табысын арттыру үшін экотуризмді дамыту мүмкін (маусым 5 ай, мамырдан қыркүйекке дейін), өйткені аудан жоғары туристік әлеуетке ие, таулы және табиғи ландшафттармен танымал. Жергілікті тұрғындарға қонақ үйлерді, атпен жүру, экскурсиялар, қоғамдық тамақтану, қымыз және басқа да сүт өнімдерін өндіру мен сату сияқты негізгі қызметтерді ұсыну үшін негізгі және қосымша кіріс көздері болуы мүмкін.

Жергілікті тұрғындарды экологиялық туризмді жеке кәсіпкерлік ретінде жүргізу дағдыларына үйрету қажет. Қонақ үйлер мен экотуризмді ұйымдастыруды қолдау. Бұдан басқа, электротехника, су және коммуникацияларды қамтамасыз етуде экотуризмді инфрақұрылымды құру үшін спутниктік байланыс антеннасын орнату маңызды.

Ауданның экономикасын дамытуға бағытталған мемлекеттік бағдарламалар, шағын және орта бизнес.

Бүгін де мемлекет аудандар мен ауылдардың кәсіпкерлерін қолдау, сондай-ақ халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған бірқатар мемлекеттік бағдарламаларды әзірледі.

1. «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» — бағдарламасының мақсаты тұрақты және өнімді жұмыспен қамту мен жұмыссыздықты азайту арқылы халықтың әл-ауқатын арттыру. Бағдарлама ауылдық кәсіпкерлікті дамытуды микрокредит беру бағдарламасының қатысушылары арқылы қолдайды. Бағдарлама кәсіпкерлік негіздерінде жергілікті тұрғындарды оқытуды қарастырады.

2. «Бизнестің жол картасы-2020» — несие шарттары  кез-келген бизнес-жоба жылдық 14% -ның 7% -ы мемлекет есебінен өтеледі. Бағдарлама халықты бизнес жүргізуді және үйретуді көздейді.

3. «Инвестор-2020» — бағдарламаның мақсаты — экономиканы дамыту үшін қолайлы инвестициялық климат құру және жаңаларын құруға инвестиция салуды ынталандыру, заманауи технологияларды пайдалана отырып, қолданыстағы өндірістік қуаттарды кеңейту және жаңарту, қазақстандық кадрлардың біліктілігін арттыру және қоршаған ортаны қорғау. Инвестицияларды мемлекеттік қолдау уәкілетті органмен шарт жасасу арқылы инвестициялық преференциялар беру болып табылады

4. «Экспорттаушы-2020»  бағдарламаның мақсаты — Қазақстанның шикізаттық емес секторының экспортын дамытуға және жылжытуға жәрдемдесу.

5. Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексі 2015 жылғы 29 қазандағы № 375-V. Құжат Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің еркіндігін қамтамасыз ететін және кәсіпкерлік қызмет саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіруге және одан әрі дамытуға, іскерлік қатынастарды құқықтық реттеудегі кемшіліктер мен қайшылықтарды жоюға бағытталған құқықтық, экономикалық және әлеуметтік жағдайлар мен кепілдіктерді айқындайды.

Осылайша, ауданның барлық көрсеткіштерін талдау арқылы, біз облыс экономикасы бейорганикалық шикізатты минералды-шикізат базасы ауыл шаруашылығы шикізаты үшін қолайлы климаттық жағдайлары  былғары саласын дамыту үшін жоғары әлеуетке ие және құрылыс материалдарын өндіру, туризмді дамыту үшін жоғары деңгейде, алдын ала анықталған барланған деп қорытынды жасауға болады, табиғаттың өзі. Бұл жағдайлар «жасыл экономиканың» қағидаттарын ескере отырып, ауданды индустрияландырудағы басым факторлар ретінде ескерілуі керек.

Құрметті кәсіпкерлер!

Аудан әкімдігі және аудандық кәсіпкерлік бөлімі сіздің бизнесіңізге сәттілік тілейді. Біздің аймақта неғұрлым тұрақты және гүлденген кәсіпорындар бар болса, біздің жерлестеріміз де бақуатты өмір сүреді. Бұл біздің ортақ стратегиялық мақсатымыз.

© 2018 Ресми интернет-ресурс: Төлеби ауданының әкімдігі

Өтініш беру
Сайт картасы
fb tw tw